Naam
De moderne naam 'turkoois' is in zekere zin niet correct. Toen Venetiaanse handelaren de steen naar Frankrijk brachten, werd deze 'pierre turquois' oftewel 'Turkse steen' genoemd, terwijl zijn herkomst Perzisch is en niet Turks. Deze naam droeg hij echter niet altijd al. Zo noemden de Perzen hem 'ferozah', dat 'zegevierend' betekent. En in Europa noemde men hem tot de 13e eeuw 'calläis' dat 'mooie steen' betekent, waarschijnlijk afgeleid van de antieke edelsteennamen 'kalláïnos' (Grieks) of 'callaina' (Latijn). Sommige mineralogen en auteurs vermoeden dat deze namen in de oudheid verwezen naar onze turkoois, maar deze opvatting is niet onomstreden.
Chemische samenstelling van turkoois
Turkoois is een gehydrateerd fosfaat van koper en aluminium. De blauwe tot groenblauwe kleur verschilt in intensiteit, waarbij men de hemelsblauwe kleuren met een gemiddelde toon en kleurintensiteit van oudsher als de mooiste beschouwt, terwijl de aanwezigheid van groen leidt tot een lagere prijs.
Herkomst
Nishapar in Iran wordt door zijn historische reputatie tot op heden gezien als een van de beste bronnen voor turkoois. Andere afzettingen bevinden zich in de Amerikaanse staten Arizona en Nevada en in China.
Geschiedenis van turkoois
De turkoois is een edelsteen die wordt omringd door vele mythes, omdat hij een van de eerste edelstenen is die men ooit is gaan opgraven. Turkoois werd al in 6000 v. Chr. opgegraven in het oude Egypte en in 5000 v. Chr. in Perzië. Sindsdien wordt hij gewaardeerd door veel verschillende beschavingen. Hij is een essentieel onderdeel van de sieraden van de oorspronkelijke bewoners van Amerika, bijvoorbeeld in Zuñi-armbanden en Navajo-riemen. De Azteken verwerkten deze steen in kunstzinnige maskers. De schat van Moctezuma II (1466-1520), de negende Azteekse keizer die regeerde aan het begin van de Spaanse verovering van Mexico, omvatte een gravure van een slang, bedekt met een mozaïek van turkoois. De oorspronkelijke bewoners in het zuidwesten van Noord-Amerika gebruikten deze steen vanaf de 16e eeuw als betaalmiddel. Vandaag de dag is de turkoois de nationale edelsteen van Iran.
Eigenschappen van turkoois
Turkoois is vaak gevlekt met aders van de matrix (moedersteen), die doorgaans bestaat uit bruine limoniet of zwarte mangaanoxide. Aantrekkelijke en goed gebalanceerde patronen zijn niet van invloed op de prijs van turkoois.
Turkooisvariëteiten
-
Verzorging van turkoois
-
