Apatiet

Betekenis

In de Griekse mythologie personifieert Apate, de dochter van de nacht, misleiding en bedrog. Volgens de overlevering was zij ook een van de tot dan toe onbekende ongelukken, die zich bij het openen van de doos van Pandora over de aarde verspreidden en zich op de mensheid stortten. De naam is evocatief, aangezien het woord in het Grieks 'misleiden' betekent. Apatiet kan door zijn grote veelvoud aan kleuren en variëteiten inderdaad eenvoudig worden verward met andere edelstenen. Zo wordt het niet zelden aangezien voor toermalijn, peridoot of beril. Apatiet wordt door zijn naam echter geen recht gedaan, aangezien het zich niet hoeft te verstoppen achter andere edelstenen en een geheel eigen schoonheid bezit.

Apatiet is als mineraal wereldwijd in veel landen te vinden, maar apatieten die qua kwaliteit geschikt zijn voor sieraadverwerking zijn zeldzaam. Apatieten worden voornamelijk gewonnen in Brazilië, Madagaskar en Mexico, maar ook in Canada en in Rusland worden exemplaren gevonden. Toen zijn intense, neonkleurige Paraiba-toermalijn-tonen in 1995 werden ontdekt in Madagaskar nabij Tôlanaro (het vroegere Fort Dauphin) in de provincie Tuléar werd apatiet in een klap beroemd.

Chemische samenstelling van apatiet

Apatiet is een verzamelnaam voor een groep chemisch soortgelijke mineralen die relatief veel voorkomen. Bij apatieten gaat het dan ook om meerdere verschillende mineralen, al naar gelang of calcium wordt vervangen door fluor, chloor, hydroxyl of strontium. Met een hardheid van 5 op de schaal van Mohs hoort apatiet bij de middelharde mineralen. Bij drukbelasting vertonen apatieten een schelpvormige broze breuk en een onvolkomen splijtbaarheid. Apatiet kenmerkt zich door een witte tot geelachtig grijze streepkleur.

De apatiet heeft de chemische formule Ca5(PO4)3(F,Cl,OH) met een hardheid van 5 en de gemiddelde dichtheid is 3,17 - 3,23 kg/dm3. Het kristalstelsel is hexagonaal, de brekingsindices is 1,628 - 1,649 en de dubbele breking is 0,002 tot 0,006.

Kleureffecten en eigenschappen

De apatiet staat bekend als de elegante edelsteen dat in vele varianten voorkomt. De kleur van deze steen varieert van licht groen tot donker blauw. De kleuren van de apatiet worden vaak gekenmerkt als rustig en stijlvol en past hierdoor perfect bij een elegant kledingstuk. Vanwege de populariteit van deze edelsteen worden apatieten vandaag de dag veel gebruikt voor edelstenen sieraden zoals ringen, armbanden, colliers en hangers. 

Eigenschappen van apatiet

Niet te donker of te fel maar met een intense kleuring fonkelt apatiet met een harmonisch uitgebalanceerde lichtintensiteit. Maar ook factoren als grootte, zuiverheid, kleurverzadiging en kwaliteit van de facettering zijn van invloed op de lichtintensiteit van apatiet. Ook het polijsten van apatiet vormt een bijzondere uitdaging.

Een vakkundig geslepen en nauwkeurig gepolijste apatiet is een hoogwaardige kostbaarheid. Populair zijn baguetteslijpsels, ovale slijpsels of ronde slijpsels, maar er wordt ook gewerkt met trappenslijpsels of gemengde slijpsels. Normaal gesproken wordt apatiet gevonden als kleine kristallen, die meestal insluitingen vertonen. Apatieten van meer dan een karaat die schoon voor het oog zijn, zijn buitengewoon zeldzaam.

Verzorging van apatiet

Apatiet mag niet worden gereinigd met stoom, noch middels ultrasone reiniging.