Amethist Edelsteen

Amethist – de geboortesteen van de maand februari – is een edelsteen die omgeven wordt door fantasierijke mythes. Door zijn tijdloze kleurtinten is de amethist een zeer geliefde edelsteen, die al eeuwenlang gewaardeerd wordt.

De ‘vader van mineralogie’, Georgious Agricola, was niet de eerste om in de ban te raken van de schoonheid van de amethist. Rijk aan mythologie, legenden en overleveringen, worden amethisten al sinds 2500 v.Chr. in gouden ringen gezet.

AMETHIST SIERADEN >

Betekenis

De naam 'amethist' stamt van het Griekse woord 'amethystos', wat 'tegen de roes' betekent en verwijst naar de ontstaansmythe van de amethist.

Informatie

De amethist is een hele populaire edelsteen. Dit komt omdat de edelsteen goed betaalbaar is en bekend staat om de prachtige paarse kleur. Wat veel mensen niet weten is dat amethisten ook in de kleur groen voorkomen een voorbeeld hiervan is de Rio Grande amethist. De amethist wordt vaak verwerkt in sieraden zoals in ringen, hangers, oorbellen en hangers.

Samenstelling van amethist

Amethist behoort tot de familie van macrokristallijne (uit grote kristallen bestaande) kwartsen, zoals bijvoorbeeld ook citrien, rozenkwarts of tijgeroog. De kleur van amethist gaat van lichte vliertinten tot diep purper en wordt veroorzaakt door het sporenelement ijzer.

De chemische samenstelling van de amethist is SiO2(Ti4+, Fe3+). Het kristalstelsel is trigonaal. De brekingsindices is Ne 1,553, No1,544. De dubbele breking is 0,009 en de dispersie is 0,013. De fluorscentie is licht groen en de pleochroïsme is soms zichtbaar.

Uruquay Amethisten
Amethist Steen

Herkomst

Amethisten komen in verschillende hoeveelheden voor op alle continenten. Tegenwoordig is Brazilië het bekendste winningsgebied. Braziliaanse amethisten kwamen in 1727 voor het eerst naar Europa. Ook in Uruguay komt de steen veel voor. De Uruguay-amethist heeft een buitengewoon intense, diepviolette kleur. Andere vindplaatsen zijn er in Madagaskar, Kenia en Zambia. De dieppaarse Siberische amethist wordt vandaag de dag niet meer gewonnen, maar de naam 'Siberische amethist' wordt vaak – ten onrechte – gebruikt voor amethisten van verschillende herkomst met een bijzonder intense kleur.

Sterrenbeeld

Volgens verschillende literatuur behoort de amethist tot het sterrenbeeld Waterman en Vissen.

Geschiedenis van amethist

De amethist is volgens de mythe als volgt ontstaan: de god van de wijn, bij de Grieken 'Dionysos', bij de Romeinen 'Bacchus' genoemd, was de 'bad boy' van de klassieke mythologie. Hoewel het zijn goddelijke missie was om kommer en kwel te beëindigen, verspreidde Dionysos zelf allerlei onheil – vooral na consumptie van het oude druivennat. Zo gaat het verhaal dat een aangeschoten Dionysos op een dag, nadat hij beledigd is door een sterveling, zweert zich te wreken op de volgende mens die zijn pad zou kruisen. Dan ziet hij Amethist, een jong, onschuldig, mooi meisje en een fanatieke aanhanger van de godin Artemis. De woedende Dionysos stuurt twee hongerige tijgers die het meisje moeten verslinden en vult zijn beker met wijn om het schouwspel te bekijken. De alziende Artemis grijpt vervolgens in en verandert Amethist in een beeld van kwarts, even puur als haar deugdelijkheid. Deze tovenarij beschermt het meisje weliswaar tegen het onheil, maar kan niet meer ongedaan worden gemaakt. Overmand door spijt huilt Dionysos tranen van berouw, die in zijn wijn belanden. Als hij vervolgens in elkaar zakt, morst hij de wijn over het beeld en schept hij zo de paarse edelsteen, die wij kennen als amethist.

Brejinho Amethist Kleur
AAA Amethist

Aan amethist worden ook talrijke bovennatuurlijke krachten toegekend; er bestaat nauwelijks een aandoening die deze edelsteen niet – naar men zegt – kan genezen. Volgens Leonardo da Vinci (1452-1519) verdrijft amethist kwade gedachten en wordt het verstand erdoor verscherpt, terwijl Plinius de Oudere (23-79 n. Chr.), Romeins historicus en auteur van de 'Historia Naturalis' (de eerste encyclopedie ter wereld) schrijft dat wanneer men in een amethist de naam van de zon of de maan graveert en hem aan een bavianenhaar om de nek hangt, deze als amulet tegen hekserij dient en degene helpt die verzoeken indient bij het gezag.

Het is een historisch feit dat de kleur paars of violet al door farao's, koninginnen en koningen werd gezien als symbool voor macht, lang voordat de Romeinse keizers zich hulden in de paarse 'toga picta'. Van de zegel van Cleopatra, een amethist met een gegraveerde Bacchus-figuur, tot aan de amethistketting van koningin Charlotte, de vrouw van koning George III van Groot-Brittannië, was de amethist steeds een teken van macht. Gezien deze traditie is het niet verwonderlijk dat de amethist ook in de middeleeuwen zeer geliefd was bij de katholieke clerus. Men kende de steen de eigenschap toe dat hij de kuisheid bevordert en hij werd ook wel 'pauselijke steen' genoemd. Tot op de dag van vandaag worden amethistringen gedragen door bisschoppen.

Eigenschappen van amethist

Bij amethist is kleur het belangrijkste criterium om de waarde te bepalen. De diepere tinten leveren meer op. De waardevolste zijn amethisten met een transparante, pure, gemiddeld tot donker violette kleur, die niet naar het blauw noch naar het rood neigt – hoewel blauwe of rode accenten bij amethisten zeer gewild zijn. Amethistkristallen hebben in verhouding weinig insluitingen; normaal gesproken zijn bij een amethist met het blote oog vanaf een afstand van 15 centimeter geen insluitingen waarneembaar. Omdat de amethist een bij edelsteenslijpers en juweliers zeer geliefde edelsteen is, wordt hij in een grotere selectie van verschillende vormen en slijpsels aangeboden dan veel andere edelstenen. Ongeacht het slijpsel zijn een gelijkmatige kleur en een hoge schittering onderscheidende kwaliteitskenmerken.

Amethist Brazilie
Groene Amethisten

Amethistvariëteiten

Amethisten worden onder meer onderscheiden aan de hand van hun herkomst. De Brejinho-amethist stamt uit de Braziliaanse Brejinho-mijn en is indrukwekkend door de kleine paarse accenten, die uit zijn diepviolette lichaam schijnen. De Zambia-amethist vertoont een helder koningspurper met indrukwekkende blauwe en rode schakeringen als de steen wordt bewogen. Hij behoort tot de beste exemplaren die verkrijgbaar zijn. De zeldzame Uruguay-amethist fascineert door zijn diepe, intense violet en rode schakeringen.

Andere variëteiten worden geclassificeerd op kleur. De in alle schakeringen, van pastel- tot bosgroen, voorkomende groene amethist of Rio Grande groene amethist (de gemmologische naam is 'prasioliet') is de groene variëteit van het kwarts, waarvan de kleur ontstaat door verhoogde temperaturen tijdens het ontstaansproces. Platina-amethisten glinsteren zilver-/metaalachtig. De naam is (geheel) afgeleid van de optische overeenkomst met het metaal platina. De uit Brazilië afkomstige lavendel- of 'Rose de France'-amethist heeft een schakering van pastelkleurig lila tot zachtroze. De meerkleurige amethist is een verbinding van amethist met wit kwarts, die ontstaat door omgevingsveranderingen tijdens de kristalvorming. Een andere variëteit is de ametrien, die bestaat uit amethist en citrien en pas sinds 1980 op de markt verkrijgbaar is. De belangrijkste vindplaats van ametrienen is de Anagi-mijn in Bolivia.

Verzorging van amethist

Sommige stenen verbleken of keren terug naar hun oorspronkelijke kleur als ze worden blootgesteld aan fel licht. De edelstenen mogen hier daarom niet onnodig lang aan worden blootgesteld!

Rio Grande Groene Amethisten

Amethist soorten

Er zijn heel veel amethist soorten zoals de lavendel amethist, groene amethist, zambia amethist, urugay amethist de nigeriaanse amethist en de siberische amethist. Hieronder zijn alle amethisten voor u op een rijtje gezet.

Ametrien

Ametrien (ook amethist-citrienkwarts, trystien of gouden amethist) is een tweekleurige combinatie van citrien en amethist. De bijzondere kleur komt door het ijzer dat zich in verschillende stadia van oxidatie bevindt. Hoewel de voornaamste ertslaag in Bolivia (de Anahí-mijn, vernoemd naar een prinses van de Ayoreo die trouwde met een Spaanse Conquistador) al beroemd is sinds de 17e eeuw, is deze pas sinds 1980 commercieel beschikbaar. De Anahí-mijn is gelegen in het zuidoosten van Bolivia (Departement Santa Cruz), nabij de grens met Brazilië. Hoewel de Anahí-mijn een constante productie heeft genoten sinds het in 1990 in particuliere handen terecht kwam, zoals bij zo veel oude afzettingen, is de opbrengst nu lager dan 10 jaar geleden. Ametrien wordt soms ook aangetroffen in nietcommerciële hoeveelheden in Brazilië, India, Madagaskar en Sri Lanka. Mooie exemplaren vertonen traditioneel een gelijke verdeling van intense kleuren, maar vrije ‘fantasie’slijpsels, waarbij een evenwichtig contrast tussen de kleuren wordt genegeerd, evenals concaaf slijpen waarbij een combinatie van kleuren in meer traditionele vormen wordt gecreëerd (‘Sunburst’-ametrien), worden steeds populairder.

Tweekleurige Amethist

Tweekleurige amethist (ook amethistkwarts) is een tweekleurige combinatie van amethist en witte kwarts. Deze combinatie is het gevolg van veranderingen in de omgeving tijdens het ontstaan. Om deze eigenschap te benadrukken, wordt deze amethist in facetten geslepen en vertonen mooie exemplaren een gebalanceerd contrast tussen deze kleuren.

 Bosbessenkwarts

Bosbessenkwarts is alleen te vinden in de Montezuma-mijn in de Braziliaanse staat Minas Gerais en is pas sinds januari 2007 verkrijgbaar. De naam ‘bosbessenkwarts' is zeer toepasselijk vanwege de heldere bosbessenblauwe kleur van deze steen. Bosbessenkwarts is zo enorm zeldzaam door de specifieke eigenschappen van het gesteente waarin het gevonden kan worden, dat het minder dan 0,01 procent van de totale kwartsproductie van Brazilië omvat. De vindbaarheid wordt bovendien verder bemoeilijkt doordat de winning uitermate lastig is: de mijn is meer dan 150 meter diep en het is er zeer vochtig.

Citrien

Citrien ontleent zijn naam aan de citroen en komt van nature gezamenlijk voor met amethist. Het dankt zijn kleur eveneens aan ijzer. Het komt voor in pastelcitroengeel, goudgeel, mandarijnoranje en ‘Madeira’-rood (naar de wijn). Tweekleurige citrien is een tweekleurige combinatie van citrien en witte kwarts. Deze combinatie is het gevolg van veranderingen in de omgeving. Doorgaans worden Brazilië en Madagaskar gezien als de landen waar het citrien van de hoogste kwaliteit vandaan komt. Brazilïe is ’s werelds grootste producent, waarbij het merendeel van de gewonnen citrien komt uit de staat Rio Grande do Sul (‘Grote Rivier van het Zuiden’ in het Portugees).

Groene amethist

De groene amethist is helder van kleur dat varieert van lichtgroen tot olijfgroen. De glinstering van de deze edelsteen maakt deze amethistsoort uniek.

Groene amethist, variërend van pastel- tot diep bosgroen, is de groene kwartssoort. Het is ook bekend als vermarijn, groene kwarts, limoen citrien, of (de gemmologische naam) prasioliet, wat is afgeleid van de Griekse woorden ‘prason’ (prei) en ‘lithos’ (steen). Olijfkwarts is een aanverwante kleurvariëteit.

Ouro Verde-Kwarts

Ouro verde-kwarts (‘groen goud’ in het Portugees) wordt zo genoemd vanwege zijn heldere gele chartreuses: geel met een hint van groen vergelijkbaar met de kleur van Gele Chartreuse-likeur. Gemaakt in 1838, deze saffraan gekleurde Gele Chartreuse is geler dan de Chartreuse-likeur (tussen geel en groen in, vergelijkbaar met peridoot) die in 1764 voor het eerst door kartuizermonniken werd gemaakt in het klooster Grand Chatreuse in Voiron. Deze tint komt alleen voor in de Bocarica-mijn in Brazilië, een zeer oude aquamarijnmijn waar ironisch genoeg inmiddels al zo’n vier jaar geen aquamarijn meer is gevonden.

Rose de France’-Amethist of Lavendel Amethist

Rose de France’-amethist (ook wel lavendel amethist) is afkomstig uit Brazilië en is pastel-lilaroze van kleur. Dit is een populaire Victoriaanse edelsteen die je vaak terugvindt in antieke sieraden.

Lavendel amethist

De lavendel amethist heeft een heldere roze tot paarse kleur met een mooie schittering. Deze edelsteen is mateloos populair en wordt veel gebruikt voor edelstenen sieraden.

Rio grande amethist

De groene rio grande amethist heeft een unieke gloed met een diepgroene kleur. Deze edelsteen is minder bekend dan de paarse variant maar dat maakt deze edelsteen niet minder mooi.

Boliviaanse amethist

De boliviaanse amethist heeft een prachtige paarse kleurtonen en is op haar mooist in het zonlicht. Deze edelsteen is zeldzaam maar goed betaalbaar voor edelsteen en sieradenliefhebbers.

Rozenkwarts

Deze roze kwartssoort is zelden transparant en heeft daardoor een wonderschoon nevelig voorkomen.

Rutielkwarts

Hoewel kwarts doorgaans wordt geprezen om zijn zuiverheid, doen vele mineralen zich voor als insluitingen in kwarts, om zo aantrekkelijke en interessante edelstenen te vormen. Met zwarte, goudgele, roodoranje, zilvergrijze of zilveren insluitingen is rutiel (afgeleid van het Latijnse ‘rutilus’, wat rossig betekent) de populairste. Rutielkwarts is bekend onder vele verschillende namen, waaronder cupido’s pijlen, fleches d’amour (amorpijlen), gouden rutielkwarts (zie afbeelding), graffitikwarts (zilvergrijs), naaldsteen, rutiliet sageniet en venushaar.

Rookkwarts

Rookkwarts, gekleurd door aluminium, en diens aanverwante kleurvariant cognackwarts zijn transparante aarden kwartsen die ook bekend staan als champagnekwarts. Eén variëteit van rookkwarts, cairngorm (vernoemd naar zijn historische oorsprong in de Schotse Hooglanden) is de nationale edelsteen van Schotland

Witte Kwarts

Witte kwarts, ook wel bergkristal, is kleurloos door de afwezigheid van metalen.

Siberische amethist

Deze edelsteen heeft een intensief paarse kleur met een bijzondere schittering. Deze edelsteensoort wordt vaak vervaardigd in edelstenen sieraden vanwege de prachtige kleur van deze edelsteen.

  • Groene amethist

    Groene amethist

  • Lavendel amethist

    Lavendel amethist

  • Rio grande amethist

    Rio grande amethist

  • Boliviaanse amethist

    Boliviaanse amethist

  • Siberische amethist

    Siberische amethist

Sieraden met Amethist

Amethistsieraden in de webshop >

Naar boven
Nieuw

Het nieuwste uit de Wereld van Edelstenen

Begoña Florido
Edelstenen hoe kies je een edelsteen?

29. juni 2018

edelstenen

Edelstenen zijn een wonder van de natuur en ontstaan op verschillende manieren. Maar wat bepaalt de kleur van een edelsteen? En hoe kies je een...
Lees verder →

Nu op TV:

14:30Designer Outlet
19:00Designer Outlet
00:00Designer Outlet