Taxaatie van sieraden

Een taxatie van je waardevolle eigendommen kan je helpen bepalen hoe je ermee moet omgaan. Het kan zijn dat je iets alleen uit nieuwsgierigheid wilt laten taxeren om te zien of het datgene waard is wat je ervoor betaald hebt, maar de meeste mensen laten bezittingen taxeren om de waarde voor de verzekering vast te leggen.

Er bestaan professionele taxateurs voor zo’n beetje alles: vastgoed, sieraden, antiek, kleine bedrijven en ondernemingen, voertuigen, activa, intellectuele eigendommen en zelfs carrières. Maar wat houdt een taxatie nou precies in? Simpel gesteld is een ‘taxatie’ een verklaring van wat iets waard is, waarbij de ‘taxateur’ de persoon is die in deze verklaring voorziet.

De taxatie van een sieraad is de gekwalificeerde mening van een expert op het gebied van gemmologie met betrekking tot de waarde van het stuk in kwestie. Hiervoor is allereerst een accurate omschrijving nodig van het sieraad en zijn diverse onderdelen (edelstenen en bevestigingsmaterialen), hun identificatie, evenals een kwalitatieve classificatie aan de hand van internationale industriële normen. Een goede taxatie van een sieraad is altijd op schrift gesteld en bevat een opgave van de gemiddelde kosten om het stuk te vervangen in het geval van verlies of diefstal.

Een taxatie van een sieraad zal altijd een gedetailleerde omschrijving van elk onderdeel omvatten, inclusief de maten van de edelsteen, de gebruikte metaalsoorten en het gewicht. Verder moet ook een verklarende begrippenlijst inclusief de betekenis van eventuele afkortingen zijn inbegrepen. Ook moet in het taxatierapport vermeld worden wat de naam en de professionele kwalifi caties van de taxateur zijn, zijn lidmaatschappen van organisaties en, ook zeer belangrijk, een omschrijving van de gereedschappen en technieken die de taxateur heeft gebruikt bij de taxatie. Bijvoorbeeld het gebruik van relatieve dichtheid bij de berekening van het geschatte karaatgewicht van edelstenen die in sieraden zijn gezet (zie bladzijde 291). Wees ervan bewust dat een visuele inspectie alleen niet volstaat om de identiteit van een edelsteen betrouwbaar vast te stellen. Wanneer een ‘juwelier’ na een vluchtige blik meteen van wal steekt met een ‘verbale’ taxatie, dan is het waarschijnlijk verstandig om deze vriendelijk te bedanken en snel een andere taxateur te zoeken. Verder staat wat je voor het sieraad hebt betaald en waar je deze hebt gekocht volledig los van de taxatie zelf. Als de taxateur nieuwsgierig is, geef dergelijke informatie dan na afloop van de taxatie.

“Door wie moet ik mijn sieraden laten taxeren?” is een vraag die mij vaak wordt gesteld. Net als bij het inhuren van een vakman, of dit nu een loodgieter of een advocaat betreft, is het belangrijk om je op de hoogte te stellen van zijn opleiding, referenties, reputatie en ervaring. In feite komt het erop neer dat je de taxateur moet taxeren! Begin met standaardvragen als:

• Hoe lang taxeert u al sieraden? Net als in elk ander vakgebied, is ervaring van groot belang.
• Heeft u ervaring met het taxeren van (vul hier uw edelsteen in)? Sommige edelstenen worden meer verkocht dan andere. Zelfs al is een taxateur ervaren, dan nog kan het zijn dat hij niet thuis is in de meer exotische variëteiten.
• Welke opleiding(en) heeft u gevolgd (en waar)? Wat zijn uw kwalificaties? Van welke vakorganisaties bent u lid?
• Wat is uw tarief? Wat mij betreft behoort een betrouwbare taxateur geen percentage van de waarde van het te taxeren object als tarief te hanteren. Dit zou altijd een vast uurtarief moeten zijn.
• Heeft u referenties?
• Hoe lang bewaart u de documentatie van door u gemaakte taxaties?
• Maakt u zo nodig gebruik van een modern en goed uitgerust gemmologisch laboratorium?

Vaak wordt dit proces een stuk makkelijker gemaakt doordat de verzekeraar alleen taxaties van geselecteerde taxateurs accepteert. Neem daarom altijd eerst contact op met je verzekeringsmaatschappij, voor je iets laat taxeren. Vanuit het oogpunt van de verkoper is onafhankelijkheid een van de belangrijkste voorwaarden waaraan een taxateur moet voldoen.

Men zou de voorkeur moeten geven aan echte onafhankelijk taxateurs die zelf geen sieraden in- of verkopen, maar het is niet altijd mogelijk een taxateur bij je in de buurt te vinden. Probeer in dit soort gevallen een taxateur te vinden die hoofdzakelijk taxaties doet en niet een verkoper die daarnaast ook taxeert.

Na het taxeren ontvang je een schriftelijk taxatierapport, dat dient als bewijs van de waarde. Een taxatierapport bevat soms ook een afbeelding van elk object. Zelfs wanneer dit niet het geval is, dan is het altijd verstandig om zelf foto’s te maken van al je sieraden en deze te catalogiseren. Tegenwoordig is dit met een digitale camera een fl uitje van een cent. Bewaar deze foto’s op een veilige plek, zoals bij vrienden, familie, of je advocaat. Bewaar niet alleen een digitale versie op je computer. Ook deze kan je verliezen! Het gaat hier om vertrouwelijke informatie, dus spring er zorgvuldig mee om.

Daarnaast is het een goed idee om bij je verzekeringsmaatschappij na te vragen of de inboedelverzekering ook je sieradencollectie dekt. Verzekeraars willen polissen verkopen en jij bent de klant. Het gaat tenslotte niet alleen om jouw zuurverdiende geld, maar ook om het beschermen van de ‘emotionele waarde’ van wat erfstukken zijn, of zullen worden.

Taxaties van de vervangingswaarde, ook wel verzekeringstaxaties, zijn bedoeld om een persoon te dekken in het geval van verlies of diefstal van privé-eigendom. Dit zijn de kosten voor de aanschaf van een nieuw stuk van vergelijkbare kwaliteit. Dit leidt bij sieraden meestal tot hogere schattingen van de waarde, aangezien er rekening wordt gehouden met een markt waar de prijzen fluctueren. Daarom is het goed om als vuistregel eens in de drie jaar je sieraden opnieuw te laten taxeren. Hiermee zorg je er ook voor dat je niet een te hoge of te lage verzekeringspremie betaalt. Het is daarnaast eveneens verstandig om bij je verzekeraar na te gaan hoe vaak zij aanraden om je sieraden te laten taxeren en wat de eventuele gevolgen zijn voor de dekking van een verouderde taxatie.

Het is de plicht van de verzekeraar om te zorgen voor een vervangend object van vergelijkbare kwaliteit, maar zorg altijd dat je de polisvoorwaarden goed doorleest. De ene verzekeraar vervangt het verloren object door een nieuw exemplaar, terwijl de ander de verzekerde waarde uitkeert. Zorg dat je weet wat je te wachten staat wanneer je een schadeclaim indient. We houden allemaal van verrassingen, maar niet wanneer deze volgen op een pijnlijk verlies. Voorkom teleurstellingen door vragen te stellen, zodat je op voorhand weet waar je aan toe bent.