Kyaniet

Naam

Kyaniet wordt ook wel 'cyaniet' of 'distheen' genoemd. De gangbare naam 'kyaniet' verkreeg de edelsteen in 1789 van de Duitse mineraloog Abraham Gottlob Werner. De naam van deze edelsteen stamt uit het Grieks (κύανος) en betekent 'donker metaal', 'blauwe glasvloed' of ook 'ultramarijn'. De verwijzing naar de bijzondere blauwe kleur draagt de kyaniet dus al mee in zijn naam.

De benaming 'distheen' (in 1801 ingevoerd door de Franse mineraloog René-Just Haüy) stamt eveneens uit het Grieks (δις σθένος voor 'tweevoudige kracht') en verwijst naar de sterke anisotropie van hardheden.

Samenstelling van kyaniet

Kyaniet is een mineraal dat veel voorkomt in de natuur en behoort tot de mineraalfamilie van silicaten. De allochromatische (gekleurde) edelsteen is in zuivere vorm kleurloos; pas door sporenelementen verkrijgt hij zijn meestal licht- tot donkerblauwe kleur. Afhankelijk van de aard en hoeveelheid van de vreemde bijmengingen varieert de kleur van kyaniet tussen blauw-violet, groen-blauw, groen, bruin-wit, wit en grijs.

De chemische formule van deze edelsteen is Al2SiO5 en komt voor in wit, grijs, blauw, groen of paars. De hardheid van de distheen is 4-7 en de opaciteit is licht doorschijnend. Het kristalstelsel behoort tot triklien en deze edelsteen is qua eigenschappen goed te vergelijken met een sillimaniet of een andalusiet.

Herkomst van kyaniet

Het ruwe materiaal van kyaniet vormt zich in aluminiumrijke sedimenten, die aan gemiddelde tot hoge temperaturen en aan druk werden blootgesteld. Het beroemdste wingebied voor kyaniet is de regio Kali Gandaki, die zich bevindt in het grensgebied van Nepal en Tibet. De vindplaats werd ontdekt in 1995. Andere afzettingen bevinden zich in Brazilië, Kenia, Myanmar, Oostenrijk, Zwitserland, Zimbabwe en de Verenigde Staten.

Geschiedenis van kyaniet

De optische overeenkomst met de bekende blauwe saffier heeft het wonderschone kyaniet zijn verdiende plaats in de edelstenenwereld lange tijd onthouden. Pas aan het begin van de 20e eeuw werd het erkend als zelfstandige edelsteen.

Eigenschappen van kyaniet

Kyaniet is polymorf, wat wil zeggen dat het twee verschillende hardheidsgraden heeft (anisotroop). Bovendien is het volledig splijtbaar en dus uiterst moeilijk te slijpen. De kwaliteit van de facettering is daarom naast de unieke blauwe kleur een belangrijk criterium voor de waardering van kyaniet.

Combineren

De blauwe kleur van de distheen of kyaniet heeft een klassieke uitstraling, waardoor deze edelsteen uitermate geschikt is om te dragen als edelstenen sieraad. De afgelopen jaren is de populariteit van deze edelsteen snel toegenomen omdat de kleur van deze steen doet denken aan dat van een saffier.

Sterrenbeeld

De kyaniet behoort tot de sterrenbeelden Boogschutter, Weegschaal en Tweelingen.

Verzorging van kyaniet

Kyaniet mag niet worden gereinigd met stoom, noch middels ultrasone reiniging.